نویسندۀ یادداشت: محمد انصاری

همین اسفندماه گذشته بود که یادداشتم را با عنوان «اندر تحریف الذريعة» منتشر کردم. در آن یادداشت، دربارهٔ حذف مدخل رسالة في فضل فاطمة بنت موسی بن جعفر در الذریعۀ چاپی نوشته بودم؛ آنجا یادآور شدم که در ذیل مدخل قصصالعلماء، آثاری از تنکابنی ذکر شدهاست و از رسالة في فاطمة بنت موسى بن جعفر نیز نام میبرد.
حالا که الرسالةالفاطمية مجوزهایش را گرفتهاست و بهزودی چاپ و رونمایی میشود، فکری وسواسگونه به ذهنم خطور کرد که آقا، برو مدخل قصصالعلماء را هم در نسخۀ خطی ببین. رفتم و مدخل قصصالعلماء را در نسخۀ خطی پیدا کردم. اینجا بود که تعجبم نهتنها کم نشد، بلکه سر به فلک کشید! چرا؟ چون اصلاً از «وَمَرَّ لَهُ» تا انتهای مدخل در نسخۀ خطی نبود[۱].
برای اینکه بهتر متوجه شوید، ماجرا را با بیانی دیگر تکرار میکنم: مصحح یا مسئول چاپ الذریعة مدخل رسالة في فضل فاطمة بنت موسی بن جعفر را از نسخۀ چاپی انداختهاست؛ آنوقت خودش، نه آقابزرگ، جلوتر (ذیل مدخل قصصالعلماء) تذکر میدهد که ما فلان کتاب را قبلاً آوردهایم. امان! امان از این شیرتوشیر الذریعة!
پینوشتها:
۱. نک: الذریعة (کتابخانۀ مجلس شورا: ۱۵۸۰۰): ذیل مدخل «قصصالعلماء».






