نویسندۀ یادداشت: محمد انصاری
مشغول مرور و نهاییسازی مقدمۀ الرسالةالفاطمیۀ میرزای تنکابنی بودم که نکتهای ذهنم را به خود مشغول کرد. آقابزرگ در ذیل قصصالعلماء میگوید که من از تنکابنی کتابهایی را ذکر کردهام و در این میان از رسالة في فاطمة بنت موسى بن جعفر هم نام میبرد[۱].
هنگام نوشتن مقدمه، مدخل این کتاب (رساله) را در الذریعة پیدا نکردم. گفتم نکند این کتاب در نسخۀ چاپی الذریعة نیامدهاست، البته قبلاً هم شنیده و نیز خوانده بودم که نسخۀ چاپی الذریعة مشکلات و تحریفات بسیاری دارد[۲]. این سابقۀ ذهنی مرا بیشتر تشویق کرد که نسخۀ خطی الذریعة را ببینم.
وقتی به نسخۀ خطی مراجعه کردم، دیدم که بله! در آنجا آمدهاست:
«رسالة في فضل فاطمة بنت موسى بن جعفر - عليه السلام - المدفونة بقم للميرزا محمد بن سليمان التنكابني المولود حدود سنة ١۲٣٠، ذكره في فهرست[۳] [کذا].»[۴]
نمیدانید قبل از دیدن این مطلب در دلم چقدر به آقابزرگ غر میزدم که تو گفتی«وَمَرَّ لَهُ [...]»، یعنی قبلاً از تنکابنی این کتابها را ذکر کردهام، پس چرا نیاوردهای. نگو که ایشان آوردهاست، ولی ... چه بگویم!
پینوشتها:
۱. رک: الذریعة ۱۷: ۱۰۷.
۲. نک: تراثنا: إنقاذ كتاب «الذريعة» مما أدرج فيه من الأخطاء والتصرفات الشنيعة، سید محمدرضا حسینی جلالی، سال بیست و چهارم، عدد ۹۳ و ۹۴، محرم و جمادیالثانیه ۱۴۲۹.
۳. کدام فهرست؟
۴. الذریعة (کتابخانۀ مجلس شورا: ۱۵۷۹۸): ۴۰۴.
